‘Want Ik heb u een voorbeeld gegeven’ : Jezus’ voorbeeld voor kerkleiders in de 21e eeuw : een theoretische verkenning en empirisch onderzoek naar ambtstheologie en leiderschapstheorie en de onderlinge samenhang in de reformatorische kerken

Both, D.D. (Dick) (2026) ‘Want Ik heb u een voorbeeld gegeven’ : Jezus’ voorbeeld voor kerkleiders in de 21e eeuw : een theoretische verkenning en empirisch onderzoek naar ambtstheologie en leiderschapstheorie en de onderlinge samenhang in de reformatorische kerken. Doctoral thesis.

Text 2026 Both, Dick_diss.pdf - Accepted Version Restricted to Repository staff only until 1 March 2027. Download (3MB)

Samenvatting

In dit proefschrift, dat zich richt op het leiderschap binnen de reformatorische kerken, is de weerslag te vinden van een onderzoek naar de wijze waarop het leiderschap ingevuld en ervaren wordt (het empirische deel van dit onderzoek). In het theoretisch deel wordt in kaart gebracht hoe leiding geven in de christelijke gemeente Bijbels-theologisch en kerkordelijk is bedoeld en beschreven en hoe het zich in de loop van de eeuwen heeft ontwikkeld. Zo komen ambtstheologie en leiderschapstheorie samen. De centrale onderzoeksvraag luidt: Hoe wordt de verhouding tussen ambtstheologie en leiderschapstheorie opgevat en ingevuld door predikanten en ouderlingen binnen de reformatorische kerken tegen de achtergrond van de cultureel-maatschappelijke ontwikkelingen in de 21e eeuw, hoe is deze beschreven en welke inhoudelijke overeenkomsten en schuurplekken levert dit op? In het afsluitende hoofdstuk stelt de onderzoeker onder andere dat er geen principiële bezwaren zijn tegen zorgvuldig gebruik van leiderschapstheoretische inzichten binnen de kerkelijke context, ook niet als ze gestoeld zijn op postmoderne inzichten. En dat de hedendaagse leiderschapstheorieën meer raakvlakken hebben met de ambtstheologische uitgangspunten dan het klassieke paradigma op leiderschap. De toegevoegde waarde van de hedendaagse leiderschapstheorie ligt in het begrijpen van de onderstroom: dat wat onder de waterspiegel plaatsvindt. Ook wel de cultuur genoemd. De ambtsdragers zijn hierin actor; hun leiderschap is bepalend. Hierbij speelt persoonlijkheidsstructuur, karakter, geestelijke ervaringen, opleidingsniveau, leeftijd en verworven competenties een belangrijke rol. Leiders in de kerk van Christus hebben geen sterk ego of een bisschopstitel nodig en zijn als het goed is ook geen machtswellustige leiders. Want Eén is uw Meester. In het onderzoek wordt met name ingezoomd op de interactie en verhouding tussen predikant en ouderlingen binnen de kerkenraad. Deze verhouding is niet alleen Bijbels-theologisch, kerkhistorisch en kerkordelijk een uitdagende, dat geldt ook voor de ervaren praktijk. De positie van de predikant is beeldbepalend binnen de reformatorische kerken; menig ouderling is zoekend naar het op de juiste invullen van het regeerambt en het vormen van een gezond tegenover. Dit vraagt om een niet-hiërarchische cultuur van openheid en veiligheid, waar alles gezegd kan worden. Alleen dan kan een kerkenraad inderdaad een instrument zijn tegen heerschappij, zoals de reformator Calvijn beoogde.

Actions (login required)

View Item