Verlangen naar het heiligdom in Psalm 84 en 122

Groningen, A. van (2026) Verlangen naar het heiligdom in Psalm 84 en 122. Student thesis.

Text (Afstudeerscriptie HGT) 2025 HGT Groningen A. van_Masterthesis.pdf - Updated Version Download (962kB)

Samenvatting

De centrale vraag die aan dit onderzoek ten grondslag ligt, is Welke invulling krijgt het verlangen naar het heiligdom in de Joodse en christelijke receptie van de psalmen 84 en 122 bij het gemis van de tempel? Door exegese en literatuuronderzoek naar het antwoord op deze vraag blijkt dat zowel in de Joodse als in de christelijke traditie psalm 84 en 122 geliefd zijn en ten dele overeenkomstige uitleg geven aan het verlangen naar het heiligdom. Die overeenkomst ligt in het verlangen van de gelovigen uit beide stromingen nabij God te zijn, Hem te ontmoeten en te dienen in gemeenschap met anderen. De nadering tot God is vooral spiritueel van aard en dat maakt dat Hij ook buiten de aardse tempel gediend kan worden. Bij het gemis van de concrete tempel vindt de gelovige Jood in de diaspora in de synagoge een plaats voor aanbidding, lofprijzing en smeekgebed richting Jeruzalem; ze wordt ook wel ‘het kleine heiligdom genoemd’.141 De waardering van de synagoge ten opzichte van de tempel is minder, het is een tijdelijk onderkomen, want het verlangen richt zich op de toekomst, het herstel van de tempeldienst in welke vorm dan ook. In de liturgie heeft dat element een wezenlijke plaats, maar wordt beperkt ondersteund door de rol die psalm 84 en 122 daarin spelen. Evenwel zijn Jeruzalem en de verwachte Derde Tempel in de beleving van orthodoxe Joden nooit ver weg en op (nationale) feestdagen wordt er concreet uiting aan gegeven. De kerkvaders hebben het heiligdom vooral geestelijk geïnterpreteerd met weinig aandacht voor de historische context van de psalmen. De spirituele zoektocht naar Gods aanwezigheid en de kerk als gemeenschap nemen de plaats in van de pelgrimstocht naar Jeruzalem en de concrete tempel. Die gedachte krijgt met verschillende accenten een vervolg in de Middeleeuwen, in de Reformatie en daarna. Het heiligdom in Jeruzalem bezingt men wel, maar het verlangen is niet op een reeds vergaan of komend bouwwerk gericht. De offerdienst in de tempel is vervuld in Christus, en naar Hem, zijn nabijheid en toekomst gaat het verlangen van de christen uit.

Actions (login required)

View Item